Şəhidlər ölməzlik nümunəsidir

İctimai Əxlaq

Şəhidlər ölməzlik nümunəsidir


Ölümdən qorxmağın səbəbləri
.
Ölümün vəsfi ilə əlaqədar əmirəlmöminin Əli əleyhissalam buyurur:
اَلْمَوتُ مُفارِقَةُ دارِ الفَناءِ و ارتحالٌ الی دارِ البَقاءِ
“Ölüm, fəna (məhv olmaq) evindən ayrılmaq və bəqa (əbədilik) evinə köçməkdir.”
Qurərul hikəm 2-ci cild 161-ci səhifə 3085-ci hədis
İnsanın qorxması və dəhşətə gəlməsinə səbəb olan amillərin arasında bəlkə də ölümdən qorma düşüncəsi qədər insanı nigaran edə bilməz. İnsan başqa işlərlə başını qatması ilə ölümü özünə unutdura bilər, amma qohumlardan və əzizlərindən kiminsə ölümü baş verən kimi dərhal həmin düşüncə onun başının üstünü alır, o isə çarəni yalnız fikrini başqa şeylərlə dağıtmağa çalışması ilə yenidən bu düşüncədən qurtulmaq istəyir.
Ölümdən qorxmaq düşüncəsi insana məxsus xüsusiyyətlərdəndir. Hər bir insan canının qorunmasını istəməkdən əlavə həm də əbədi yaşamaq arzusundadır. İnsan əbədi həyata nail olmaq və daimi yaşamaq istəyir. Buna görə də bütün gücü ilə qocalmaq və onun ölümünü yaxınlaşdıra biləcəyini ehtimal verdiyi hər bir səbəbə qarşı mübarizə aparır.
İnsanda olan təbii hiss və duyğyların hamısı həmin istəklərin xarici aləmdə varlığından xəbər verir, belə ki, susuzluq suyun varlığından, aclıq yeməyin varlığından və sair xəbər verir. Həmçinin insanda daimi və həmişəlik yaşamaq meyli bu aləmdən başqa əbədi bir aləmin də varlığından xəbər verir.
Ölüm, müvəqqəti həyatdan əbədi həyata keçiddirsə, bir çox insanlar nə üçün ölümdən qorxurlar?!
.
1- Ölümün həqiqətindən xəbərsiz olmaq
İnsanın ölümdən qorxmasının səbəblərindən biri ölümün həqiqətindən, yəni ölümün müvəqqəti həyatdan yüksək əbədi həyata keçid olmasından xəbərsiz olmasıdır. Belələri elə bilir ki, ölüm ilə onun varlığı sona yetəcək.
Peyğəmbərlər və İmamlar ölümün həqiqətini açıqlamaqları ilə insanları ölümün qorxusuna qarşı mübarizəyə qaldırır, “ölüm yeni təvəllüddüqür ki, bu keçid ilə insan müvəqqəti və fani aləmdən əbədi və ölməz bir aləmə qədəm qoyur” kəlamını hamıya çatdırırlar.
10-cu imam Əliyyən Nəqi əleyhissalam xəstələnmiş dostlarından birinin evinə gəlib onu qorxu içində ağlayaraq gördükdə buyurdu:
يا عبدالله تخاف من الموت لانک لاتعرفه
“Ey Allahın bəndəsi, sən ölümdən ona görə qorxursan ki, onun həqiqitindən xəbərsizsən.”
Məaniyul əxbar 290-cı səhifə
Həmçinin 9-cu imam Məhəmməd Təqi əleyhissalamdan bir çox müsəlmanların ölüm zamanından qorxmalarının səbəbini soruşarkən həzrət buyurdu:
لانهم جهلوه فکرهوه و لو عرفوه و کانوا من اولياء الله عز و جل لاحبوه و لعلموا ان الآخرة خير لهم من الدنيا
“Çünki ondan xəbərsizdirlər, ona görə də ölümü xoşlamırlar. Əgər onu tanısaydılar və Allahın dostlarından olsaydılar onu sevərdilər, həm də bilərdilər ki, onlar üçün axirət həyatı dünyadan daha xeyirlidir.”
Məaniyul əxbar 290-cı səhifə 8-ci hədis
.
2- Dünyaya dərin bağlılıq
Ölümdən qorxmağın başqa bir səbəbi dünyaya həddən artıq dərin və şiddətli bağlılıqdır ki, insana öz axirətini tamamilə unutdurur. Hədəf və məqsədi yalnız dünya həyatı olur. Belə insan dünya ləzzətlərindən doymur və daima yeni lzzətlərin ardıncadır, buna görə də onun təbiətinə qoyulmuş əbədi həyatı elə bu dünyada axtarır. Öləcəyi ehtimalını verəndə isə onu qorxu və vəhşət bürüyür, stress və nigaranşılığa düçar olur. Çünki bu şəxs əmindir ki, onun ölümü ilə hər şey yoxa çıxmaqdan əlavə onun varlığı da yox olacaqdır.
Məhz ona görədir ki, Qurani-kərim, Peyğəmbərlər və İmamlar insanlara tez tez dünya həyatının alçaq, kiçik və çox əhəmiyyətsiz bir aləm olduğunu, axirətin isə hər cür daimi nemətlərlə dolu, daimi və üstün bir həyat olduğunu bildiriblər.
Qurani-kərim Nisa surəsinin 77-ci ayəsində buyurur:
قُلْ مَتاعُ الدُّنْيا قَلِيلٌ وَ الْآخِرَةُ خَيْرٌ لِمَنِ اتَّقي
“Onlara de: Dünyanın faydası və mənfəəti azdır, lakin təqvalılar (imanlılar) üçün axirət daha xeyirlidir.”
Əmirəlmöminin Əli əleyhissalam buyurur:
ايها الناس انما الدنيا دار مجاز و الآخرة دار قرار
“Ey insanlar, dünya keçid yeri, axirət isə qalmaq yeridir.”
Nəhcül bəlağə 203-cü xütbə
Dini təlimlərin sayəsində axirət həyatının əbədi olmasını və nemətlərinin dünyadakı nemətlərdən üstünlüyünü dərk edən şəxs ölümdən qoxmur, çünki ölümün yalnız dünya ləzzətlərinə son qoyacağını bilir.
.
3- Əməllərin hesabından qorxmaq
Ölümdən qorxmağın başqa bir səbəbi isə insanın etdiyi əməllərin hesabından qorxmasıdır. Bu qorxu əsasən axirətə etiqadı olan amma etdiyi əməllərdən razı olmayan şəxslərə aiddir. Təbiidir ki, bu dəstə insanlar ölümdən daha çox qorxurlar, çünki ölümün onlar üçün verilmiş möhlətin son olduğunu və günahlarına görə cavab verəcəklərini bilirlər.
Qurani-kərim Cümə surəsinin 7-ci ayəsində günahlarının çoxluğuna görə ölümü istəməyənlər barədə buyurur:
وَ لا يَتَمَنَّوْنَهُ أَبَداً بِما قَدَّمَتْ أَيْدِيهِمْ وَ اللَّهُ عَلِيمٌ بِالظَّالِمِين
“Lakin onlar öz əlləri ilə etdikləri (pis) əməllərə görə heç vaxt ölümü istəmirlər. Allah zalımları yaxşı tanıyır.”
Bir nəfər 2-ci imam Həsən Müctəba əleyhissalamdan soruşdu:
Biz nə üçün ölümdən qorxuruq?
İmam buyurdu:
إِنَّكُمْ أَخْرَبْتُمْ آخِرَتَكُمْ وَ عَمَرْتُمْ دُنْيَاكُمْ فَأَنْتُمْ تَكْرَهُونَ النُّقْلَةَ مِنَ الْعُمْرَانِ إِلَي الْخَرَابِ
“Çünki siz (etdiyiniz pis işlər və günahlar səbəbilə) axirətinizi xarab (viran) etmisiniz,dünyanızı isə abad etmisiniz. Buna görə də abad yerdən xarab yerə getmək istəmirsiniz.”
Biharul ənvar 6-cı cild 129-cu səhifə
Peyğəmbərlər və İmamlar bu amili yox etmək üçün tövbə qapısının açıq olduğunu, Allah Taalanın çox mehriban, rəhimli olduğunu və tövbəkarları sevdiyini vurğulamışlar. İnsanın günahı nə qədər böyük və ağır olsa belə əgər peşman olaraq tövbə edərsə və zay etdiyi haqqların əvəzini qaytararsa bağışlana bilir. Allah Taalanın rəhmindən ümidsiz olmaq ən böyük günahlardan sayılır. Başqa tərəfdən insan peşman olub tövbə etmək və özünü islah edərək Qiyamət günündə şəfaət etməsinə izn verilmiş İlahi insanlar tərəfindən şəfaət edilmək ləyaqətini də qazana bilər.
.
4- Ölümün yoxluq olduğu sanmaq
İnsan adətən yoxluqdan qaçır. İnsanın yoxsulluqdan qorxusu ona görədir ki, yoxsulluq sərvətin yoxluğu deməkdir. Cahillik və nadanlığa nifrət edir, çünki nadanlıq elmin yoxluğudur. Xəstəliyi ona görə xoşlamır ki, xəstəlik sağlamlığın olmamasıdır. Eləcə də görürük ki, çöllükdən və kimsəsiz yerdən vəhşət edir, çünki orada heç kim yoxdur. Ölüdən ona görə qorxur ki, onun ruhu yoxdur...
Buna əsasən bəzi insanların ölümlə əlaqədar nigarançılıqları aydın olur. Yəni onlar ölümü yoxluq sanırlar və məada (ölümdən sonrakı diriliyə) inanmırlar. Buna görə də həmişə dünyada yaşamaq istəyirlər, ölümdən dəhşətli şəkildə qorxurlar, ölmək təhlükəsindən qurtulduqda, məsələn, şiddətli xəstəlikdən sağaldıqda, avtomobil qəzasından sağ çıxdıqda və sair, çox şiddətli sevincə qərq olurlar.
Qurani-kərim Bəqərə surəsinin 96-cı ayəsində buyurur:
وَ لَتَجِدَنهَّمْ أَحْرَصَ النَّاسِ عَلىَ‏ حَيَوةٍ وَ مِنَ الَّذِينَ أَشْرَكُواْ يَوَدُّ أَحَدُهُمْ لَوْ يُعَمَّرُ أَلْفَ سَنَةٍ
“Sən onları bütün insanlardan, hətta müşriklərdən də artıq, yaşamağa həris görərsən. Onlardan hər biri istər ki, min il yaşasın.”
Ayədə min ildən məqsəd bu demək deyil ki, min il yaşadıqdan sonra ölmək istəyərlər, məqsəd əbədi yaşamaq arzusudur.
.
5- Olmadığı yerə getmək
Ölümdən qorxmaq səbəblərindən biri də insanın heç vaxt olmadığı yerə getmək qorxusudur. Ümumiyyətlə insan olmadığı, hətta necəliyindən məlumatsız olduğu yerə getməyi xoşlamır. Ölümün yetişməsi ilə insan bərzəx (axirət həyatı) adlı elə bir yerə gedir ki, həmin aləmin dünya ilə heç bir uyğunluğu yoxdur. Orada müxtəlif suallara cavab verməlidir və bu da insanın vəhşətini artırır. Qiyamətə qədər o aləmdə olacaq, xəbərsiz olduğu aləmdə bu uzun səfərin qorxusu insanı daha nigaran edir.
Əmirəlmöminin Əli əleyhissalam buyurur:
آه من قلة الزاد و طول الطريق و بعد السفر و عظيم المورد
“Ah, (iman və əməl) azuqəsinin azlığından, yolun uzunluğundan, səfərin uzaqlığından və daxil olacağımız yerin çox böyük olmasından.”
Nəhcül bəlağə 77-ci kəlam
Bu səbəbdən olan qorxu hissindən qurtulmaq üçün insanın maariflənməsi, yaxşı əməllərini çoxaltması, gözəl əxlaqlı olmaq, Qurani-kərimlə daha çox ünsiyyətdə olmaq və Əhli-beytlə dostluq etməsi lazımdır.
 

baxılıb: 216 dəfə