Müəllim və Tələbə Əxlaqı

Allah ilə sevgi və dostluq rabitəsinin möhkəmlənməsi üçün təcrübədən keçmiş 20 sadə yol

İnsanda imanın yaranması, qorunması və inkişaf etməsinə səbəb olan vacibi –namaz, oruc, xüms, zəkat, həcc və sair- əməllər, həmçinin müstəhəbbi və əxlaqi –valideynə xidmət, əxlaqi məclislərdə iştirak etmək, ziyarətlət və sair- əməllərdən əlavə elə mövzular da vardır ki, insanların çoxu onlardan xəbərsizdirlər.

Onu da deyək ki, bu üsullar sizin imanınızın güclənməsinə təsirli olmaqdan əlavə stress, depresiya və nigarançılıqları sizdən uzaqlaşdıracaqdır.

 

1- Qab-qacaq və paltar yumaq, xörək bişirmək, yer yığışdırmaq, iş yerində fəaliyyət, avtomobildə tıxaclarda qalmaq kimi gündəlik təkrar olunan hadisələr zamanı Allah Taala ilə bağlı şer ya mahnı zümzümə edin. Yadınızda olsun ki, Allah Taalanın adı və yadı ilə olan hər bir iş ibadətdir. Bu sizin qəlbinizin aram olmasına, Yaradan ilə birbaşa rabitənizə, sizin müsbət enerji almağınıza, mənfi enerjilərin sizin içinizdən çıxmasına və sairə səbəb olacaqdır.

 

2- Hər gün bir iki dəqiqə xəlvət və sakit yerdə oturub həyatda qazandığınız uğurlar barədə düşünün. İş, təhsil, evlənmək, məskən, xarici səfərlər, ziyarətlər, övlad, sağlamlıq… barədə. Həyatda qazandığınız bütün bunlara görə Allah Taalaya şükr edin. Sevinin və fərəhlənin ki, siz şükr edənlərdənsiniz. Belə etməyiniz sizi Allah Taalaya daha da yaxınlaşdıracaqdır.

 

3- Xoşlamadığınız və bezdiyiniz işləri edin. Məsələn, bəzi tanışların və dostların hər gün təkrar olan danışıqlarına qulaq asın, ev işlərində həyat yoldaşınıza və ya ananıza, bacınıza kömək edin … və, fikrinizi dilxor olmağa qoymayın, əksinə Allah Taalaya şükr edin ki, sizə səbr və dözüm vermişdir. Bununla da siz özünüzü ələ almaq qüdrətinə malik olacaqsınız, başqalarının qəlbini fəth edəcəksiniz, həm də səbrinizə görə Allah Taalaya şükr etmiş olacaqsınız. Bunlara görə sevin və bir daha Allah Taalaya təşəkkür et.

 

4- Ata-ananız və ya sizi sevən, sizə hörmət edən hər bir şəxs sizə yaxşılıq edərkən, məsələn sizə xərclik verəndə, yemək bişirəndə, çay dəmləyəndə ya çay süzəndə, kürəyinizi masaj edəndə, gəzməyə aparanda, maşınla sizi getmək istədiyiniz yerə düşürəndə, siz qəmli olanda deyib gülməklə kefinizi açanda ... Allah Taalaya şükr edin ki, belə yaxşı insanları sizə qismət edib. Yadınızda olsun ki, Allah Taala sizi necə də çox istəyir ki, nə qədər insan sizə yaxşılıq edir. Allah Taala sizi qoruyur və hifz edir.

 

5- Şəkil albomunuza vaxtaşırı nəzər salın və şəkillərinizə baxın. Ailə şəkillərinə, toylarda çəkdirdiyiniz şəkillərə, dostlarla müxtəlif yerlərdə çəkdirdiyiniz şəkillərə, ziyarətlərdə çəkdirdiyiniz şəkillərə ... baxın və onlarla əlaqədar Allah Taala ilə söhbət edin. Allah Taalaya deyin: “İlahi, valideynimin ömrünü uzun et”, əgər vəfat edibsə “İlahi, valideynimə rəhmət et günahlarını bağışla”, “İlahi, bacımı, qardaşımı xata-bəladan qurtar”, “İlahi, dostlarımı təhsildə və ya işində müvəffəq et”, “İlahi, xalama, dayıma, əmimə, bibimə... şəfa ver”, “İlahi, ustadımın, müəllimimin... köməyi ol, onun elmini kamil et”, “İlahi, filan dostuma həyalı və əxlaqlı həyat yoldaşı nəsib et”...

Beləliklə sizin şəkil albomunuz sizi Allah Taalaya sevdirməkdə və sizin şürk edən insanlardan olmağınızda təsirli olacaqdır. Başqa sözlə desək sizin Allah Taala ilə rabitə qurmağınıza vasitə olacaqdır.

 

6- Binanın və ya evin sökülməsinə tamaşa edin. Söküntünün və qədər asan olduğunu görün. Yadınızda olsun ki, insanlarla rabitəni qırmaq və təfriqə salmaq da asandır.

Allah Taaladan istəyin ki, sizinlə başqalarının arasındakı rabitənin yollarını və üslublarını islah etsin, düzəltsin.

Həmçinin Allah Taaladan istəyin ki, sizin keçmiş səhvlərinizi, yanlışlıqlarınızı və xatalarınızı əvəzləsin, insanlarla rabitədə bir daha səhvlərə yol verməyəsiniz. Kiminsə qəlbini qırmısınızsa, kimisə haqsız yerə tənqid etmisinizsə, kimisə incitmisinizsə, kiməsə pis cavab vermisinizsə... bu hərəkətlərinizin əvəzlənməsi və səhvlərinizi dərk etməyiniz üçün Allah Taaladan yardım istəyin. Bu cür yanaşma və bu hərəkət sizin Allah Taala ilə səmimiyyətinizi artıracaqdır.

 

7- Sizə əziz olan insanlarla o cümlədən valideninizlə, dostlarınızla, yoldaşınızla, övladlarınızla, ustadınızla... görüşüb ünsiyyətdə olduğunuzdan sonra səmimi rabitələrinizə görə Allah Taalaya təşəkkür edin və Ondan istəyin ki, bütün ömrünüz boyu sizə belə səmimi rabitələri nəsib etsin.

 

8- Hamımızın həyatında agrı-acrılı hadisələr olmuşdur. Həyatınızda baş vermiş acı və çətin hadisələri yadınıza salın, həmin hadisələrin müəyyən zaman çərçivəsində olması, ötüb keçməsini amma əksinə sizin o çətinliklər nəticəsində həyat təcrübələrinizin artmasına görə, həmçinin həmin hadislərdən sizin başı uca çıxmağınıza görə Allah Taalaya şükr edin.

Allah Taalanın sizi tək-tənha buraxmadığına, sizə etdiyi köməklərə görə xoşhal olun və Allah Taalata təşəkkür edin.

 

9- Etdiyiniz səhvləri, kobudluqları və pis rəftarlarınızı sıra ilə bir kağıza yazın, etdiyiniz bu yanlışlıqları yozmayın və başqalarını müsəqqir çıxarmağa çalışmayın, əksinə özünüzü həqiqi təqsirkar bilin. Sonra isə həmin kağızı yandırın və torpağa basdırın.

Allah Taaladan bağışlanmağınızı istəyin.

Allah Taalaya dua edin ki, bir daha o səhvləri və kobudluqları təkrarlamamağınız üçün sizə yardımçı olsun.

 

10- Sizə muştuluq verən və şad xəbər deyən adama, eləcə də sizə hədiyyə verən adama nə qədər təşəkkür edirsiniz? O xoş xəbərlər və hədiyyələr sizə nə qədər müsbət təsir edir? Təbii ki, deyəcəksiniz: -Xeyli çox müsbət təsir edir və çoxlu, özüdə ürəkdən təşəkkür edirik.

Bu halınızı hər gün Allah Taala ilə də qoruyub saxlayın. Çünki Allah Taala sizə elə şeylər bəxş edib ki, heç kim onları sizə verə bilməzdi. Hər gün və hər an Allah Taala sizə gözləmədiyiniz yerdən maddi və mənəvi nemətlər bəxş edir.

Hər gün səhər yuxudan oyanırsınızsa və sağlamsınızsa Allah Taalaya şükr edin. Nə qədər sağlam insanlar var ki, səhərə sağ çıxmırlar. Gecəni yatırlar və bir daha oyanmırlar.

Hər gün günəşin saçmasından, sudan, havadan, təbiətdən, validyninizdən, dostlarınızdan, əxlaq ustadınızdan ... bəhrələnirsiniz. Nə qədər insanlar var ki, zəlzələyə, selə, müxtəlif xəstəliklərə, əzizlərinin ölümünə və sair acı hadisələrə düçar olurlar.

Hər gün imanınızdan, dini etqadınızdan, namazınızdan ... bəhrələnirsiniz.

Elə isə Allah Taalaya səmimi qəlbdən təşəkkür edin.

 

11- Hər şey əlinizdən çıxdıqda belə bu, son deyil, qarşıda gələcək vardır. Həyatınızı yenidən qurmaq üçün sizə fürsətlər verilmişdir. Hər şeyiniz əldən çıxmış olsa da siz özünüz varsınız və qarşınızda sizin gələcəyiniz vardır. Gəlcəyinizin olmasına xatir Allah Taalaya şükr edin.

 

12- Çətinliyə düşdüyünüz vaxtlarda Allah Taalanın deyil, başqalarının qapısını döydüyünüz zamanları yadınıza salın. Bunun üçün Allah Taaladan sizi bağışlanmasını istəyin.

Allah Taaladan istəyin ki, həmişə Onu xatırlamağınız və Onun qapısını döyməyiniz üçün sizin yardımçınız olsun.

 

13-  Lazımsız, faydasız və mənasız danışıqlardan uzaq olun, beləliklə də az danışmağınızla ağlınız itiləşsin. Allah Taala ilə danışmaq həvəsi sizdə güclənsin. Çox danışan insanların əksəriyyəti danışdıqları sözlərin əks-təsirindən və sairdən vahimələnirlər, həmişə iztirab və nigaran olurlar. Nə üçün dedim? Niyə o cür dedim? Filankəsin adını niyə çəkdim? Və sair suallar onları rahat buraxmır.

Amma dərdlərini xəlvətə qapılmaqla Allah Taalaya deyən insanlar həmişə raham və ruhi aramlıqda olurlar. Hər gün vaxt ayırıb çətinliklərinizi, əziyyətlərinizi, dərlərinizi, planlarınızı Allah Taalaya deyin. Onda görəcəksiniz ki, sizin qəlbinizi rahatlıq və şadlıq bürüyəcəkdir.

 

14- Çox da sevmədiyiniz tanışlarınıza minnətsiz və ondan heç bir intizarınız olmadan hədiyyə verin. Bununla da yadınıza salın ki, siz Allah Taalanın elə də yaxşı dostu olmadığınız halda Allah Taala sizə minnətsiz nemətlər verir. Allah Taala ilə bu barədə söhbət edin, Onun sizə minnətsiz olaraq verdiyi saysız hesabsız nemətlərə və bəxşişlərə görə sevinin və bütün vücudunuzla Allah Taalaya təşəkkür edin.

 

15- Hər hansı bir xəstəxanaya və ya tibbi klinikaya getdikdə həkimin qəbuluna girmək üçün növbə gözlədiyiniz zaman o tərəf bu tərəfə baxmaq əvəzinə, həmçinin fikrinizi xəstəxanaya aid mövzularla doldurmaq əzəvinə qəlbinizdə Allah Taala ilə söhbət edin. Deyin: -mən həmişə xəstə deyiləm, bəzi vaxtlar qısa müddətli xəstələnirəm. Cismimin əksər üzvləri sağlamdır. Buna görə də ey gözəl Allah, Sənə şükr edirəm. Mənim bütün vücudumun sağlam olmasında mənə yardımçı ol.

 

16- Təbidir ki, hamının müxtəlif səbəblərdən görüşmək istədiyi rəislər, nazirlər, sədrlər və sair vardır. Siz onların hər hansı biri ilə görüşmək üçün nə qədər zəhmət çəkməlisiniz, ona buna xahiş etməlisiniz, aylarla bəzən illərlə görüş üçün məktublar yazmalısınız, əmin-amanlıq və ictimai şəraiti nəzərə almalısınız, çoxlu süründürmələrdən sonra onların bəzisi ilə bir neçə dəqiqiliyə görüşə bilirsiniz, amma bəziləri isə heç vaxt görüşə bilmirsiniz. Bunu heç vaxt unutmayın. Allah Taalaya həmişə şükr edin ki, Onunla söhbət etmək üçün sizə heç bir maneə yoxdur, sizi o tərəf bu tərəfə göndərmirlər. İstədiyiniz zaman xəlvətə çəkilib Allah Taala ilə danışa bilirsiniz. Bu o deməkdir ki, istənilən vaxtda istənilən şəraitdə siz Allah Taala ilə rabitə qura bilirsiniz.

 

17- Gecələr yatmaq istəyərkən dəstəmaz alın, bir dəfə Fatihə surəsini və üç dəfə ixlas surəsini oxuyun. Çalışın sağ tərəfi üstə və üzü qibləyə yatasınız. Beləliklə də siz yatmağınızla belə Allah Taala ilə rabətə qurmuş olacaqsınız. Hədislərdə gəlib ki, dəstəmaz alıb yatan şəxsin yuxusu ibadətdən sayılar və o şəxsə gecəni əhya saxlayanın savabı verilər.

 

18- Elə bu gün qərara alın ki, yatana qədər bütün danışıqlarınız və hərəkətləriniz müsbət olacaqdır. Başqalarının yaxşılıqlarını görün, insanların üzünə onların zahiri və batini gözəlliklərini deyin. Məsələn, sən çox gözəlsən, sən çox gözəl maşın sürürsən, sən Ərəb dilində çox səlis danışırsan, bu paltar sənə çox gözəl yaraşır, sən çox səliqəlisən və sair.

Hətta Allah Taala ilə danışarkən də müsbət danışın. Özünüzdə olan yaxşılıqlar və gözəlliklər barədə, sizə verdiyi nemətlər barəsində Allah Taala ilə söhbət  edin. Və Allah Taalaya bunların hamısına görə çoxlu təşəkkür edin.

 

19- Müxtəlif vaxtlarda günah ilə üzbə üz qaldığınız lakin günah etmədiyiniz anları yadınıza salın. Allah Taalaya sizə verdiyi səbr, dözüm və imana görə şükr edin. Allah Taaladan istəyin ki, sizin səbriniz və iradənizin güclənməsində sizə yardım etsin.

 

20- Evi və ya otağınızı yığışdıranda, həmçinin lazımsız və gərəksiz şeyləri çölə atanda yadınızda olsun Allah Taaladan istəyin ki, hər cür pislikləri, şərləri və ədəbsizlikləri sizin zehniniz, diliniz və ümumiyyətlə həyatınızdan uzaq etsin.

baxılıb: 836 dəfə